Έχετε έναν βήχα που δεν περνά, μια εξέταση αίματος που δεν ξέρετε πώς να διαβάσετε, ή απλώς νιώθετε ότι κάτι δεν πάει καλά και δεν ξέρετε σε ποιον γιατρό να πάτε. Εκεί ξεκινά η δουλειά του γενικού ιατρού. Είναι ο γιατρός της πρώτης επαφής: σας ακούει, σας εξετάζει, αντιμετωπίζει τα περισσότερα προβλήματα ο ίδιος και, όταν χρειάζεται, σας κατευθύνει στον σωστό ειδικό. Τον λέμε και οικογενειακό ιατρό, γιατί συχνά φροντίζει την ίδια οικογένεια για χρόνια.
- Ο γενικός ιατρός είναι ειδικός στη γενική ιατρική: φροντίζει ανθρώπους κάθε ηλικίας, για κάθε πρόβλημα υγείας.
- Αξιολογεί νέα συμπτώματα, παρακολουθεί χρόνια νοσήματα, οργανώνει την πρόληψη και συντονίζει τη φροντίδα με τους άλλους γιατρούς.
- Βλέπει τον άνθρωπο μέσα στην οικογένεια και την κοινότητά του.
- Η συνέχεια με τον ίδιο γιατρό συνδέεται με λιγότερες νοσηλείες και καλύτερη υγεία.
Μια ειδικότητα για όλο τον άνθρωπο
Η Γενική – Οικογενειακή Ιατρική είναι ιατρική ειδικότητα με δική της εκπαίδευση, όπως η καρδιολογία ή η γυναικολογία. Το Βασιλικό Κολλέγιο Γενικών Ιατρών της Βρετανίας (RCGP) περιγράφει τον γενικό ιατρό ως ειδικό στη γενική ιατρική, που φροντίζει τον άνθρωπο ως σύνολο, σωματικά και ψυχικά. Η Αμερικανική Ακαδημία Οικογενειακών Ιατρών (AAFP) το λέει ακόμη πιο απλά: γιατροί για όλους τους ανθρώπους, όλες τις ηλικίες, όλα τα προβλήματα υγείας.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι, αν έρθετε με πονοκεφάλους, δεν θα φύγετε μόνο με ένα παυσίπονο. Θα μιλήσουμε για τον ύπνο, το άγχος, την πίεση, τη δουλειά και το σπίτι σας. Η αιτία ενός συμπτώματος σπάνια βρίσκεται σε ένα μόνο σημείο.
Τι κάνει ο Γενικός Ιατρός
Αξιολογεί κάθε νέο σύμπτωμα
Πόνος στην κοιλιά, κόπωση, ζάλη, ένα εξάνθημα, μια λοίμωξη. Ο γενικός ιατρός κάνει την πρώτη εκτίμηση, ζητά τις εξετάσεις που χρειάζονται και αντιμετωπίζει ο ίδιος τα περισσότερα προβλήματα. Όταν χρειάζεται ειδικός, η παραπομπή γίνεται με σαφή ερώτηση, ώστε να φτάσετε στον σωστό γιατρό με τα σωστά στοιχεία.
Παρακολουθεί τα χρόνια νοσήματα
Υπέρταση, διαβήτης, αυξημένη χοληστερίνη, θυρεοειδής, άσθμα, παχυσαρκία. Πολλοί άνθρωποι ζουν με περισσότερα από ένα. Ο γενικός ιατρός τα βλέπει μαζί, συμφωνεί μαζί σας τους στόχους και ελέγχει ότι τα φάρμακα από διαφορετικούς γιατρούς δεν αλληλεπιδρούν.
Οργανώνει την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση
Εμβόλια ενηλίκων, έλεγχος της πίεσης και των λιπιδίων, προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του μαστού, του τραχήλου και του παχέος εντέρου στη σωστή ηλικία. Ο στόχος είναι να βρεθεί κάτι νωρίς, όταν αντιμετωπίζεται πιο εύκολα.
Φροντίζει και την ψυχική υγεία
Άγχος, χαμηλή διάθεση, αϋπνία, εξάντληση. Συχνά εμφανίζονται ως σωματικά συμπτώματα. Ο γενικός ιατρός είναι συχνά ο πρώτος που τα ακούει και μπορεί να βοηθήσει ή να σας κατευθύνει σε ψυχολόγο ή ψυχίατρο.
Σας καθοδηγεί στο σύστημα υγείας
Όταν βλέπετε τρεις ή τέσσερις ειδικούς, κάποιος πρέπει να έχει τη συνολική εικόνα. Ο γενικός ιατρός συνδέει τις οδηγίες τους, αποφεύγει τις περιττές εξετάσεις και σας εξηγεί τα αποτελέσματα με απλά λόγια.
Όταν το σύμπτωμα δεν έχει ακόμη όνομα
Πολλά προβλήματα δεν φτάνουν στο ιατρείο με έτοιμη διάγνωση. Μια κούραση που κρατά εβδομάδες, ένας πόνος που έρχεται και φεύγει. Το RCGP θεωρεί βασική ικανότητα του γενικού ιατρού να διαχειρίζεται αυτή την αβεβαιότητα με ασφάλεια: να ξεχωρίζει τι χρειάζεται άμεσο έλεγχο, τι μπορεί να παρακολουθηθεί για λίγο, και πότε η αλλαγή στην εικόνα σημαίνει ότι πρέπει να ψάξουμε περισσότερο. Αυτό σας γλιτώνει από άσκοπες εξετάσεις, χωρίς να χάνεται κάτι σημαντικό.
Ο γιατρός όλης της οικογένειας
Ο γενικός ιατρός φροντίζει όλα τα μέλη μιας οικογένειας, από τα παιδιά ως τους γονείς και τους παππούδες. Κάθε μέλος έχει τον δικό του φάκελο και το δικό του ιατρικό απόρρητο. Η γνώση της οικογένειας, όμως, βοηθά στις ιατρικές αποφάσεις.
Το οικογενειακό ιστορικό, για παράδειγμα πρώιμη καρδιαγγειακή νόσος, σακχαρώδης διαβήτης ή καρκίνος σε συγγενείς πρώτου βαθμού, καθορίζει πότε ξεκινά ο προληπτικός έλεγχος και ποιες εξετάσεις χρειάζονται. Οι συνθήκες στο σπίτι, όπως η φροντίδα ενός ηλικιωμένου γονιού ή η ασθένεια ενός παιδιού, επηρεάζουν την υγεία όλων και συχνά εξηγούν συμπτώματα όπως η κόπωση ή η αϋπνία. Και όταν η οικογένεια αντιμετωπίζει μια σοβαρή διάγνωση, έχει απέναντί της έναν γιατρό που τη γνωρίζει ήδη.
Ο γιατρός της κοινότητας
Η γενική ιατρική ασκείται κοντά στο σπίτι των ασθενών. Ο γενικός ιατρός γνωρίζει τις λοιμώξεις που κυκλοφορούν στην περιοχή, τους ειδικούς και τις υπηρεσίες υγείας που υπάρχουν κοντά, και τις συνθήκες στις οποίες ζουν οι ασθενείς του. Γι’ αυτό ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί την πρωτοβάθμια φροντίδα τη βάση κάθε συστήματος υγείας: η πρόληψη, ο εμβολιασμός και η παρακολούθηση των χρόνιων νοσημάτων λειτουργούν καλύτερα όταν γίνονται κοντά στην καθημερινότητα των ανθρώπων.
Γενικός Ιατρός ή παθολόγος;
Ο παθολόγος έχει ειδικευτεί κυρίως στο νοσοκομείο, στη διάγνωση και θεραπεία νοσημάτων των εσωτερικών οργάνων σε ενήλικες. Ο γενικός ιατρός εκπαιδεύεται ειδικά για την πρωτοβάθμια φροντίδα: όλες τις ηλικίες, την πρόληψη, τις χρόνιες παθήσεις, την ψυχική υγεία, την υγεία της γυναίκας και τον συντονισμό με τις άλλες ειδικότητες. Και οι δύο είναι πολύτιμοι. Για τη μακροχρόνια φροντίδα σας, ο γενικός ιατρός είναι σχεδιασμένος να είναι ο σταθερός σας γιατρός.
Γιατί μετρά η συνέχεια
Το RCGP περιγράφει τη συνέχεια σε τρία επίπεδα: τη σχέση με έναν γιατρό που σας γνωρίζει, την πληροφορία που δεν χάνεται από επίσκεψη σε επίσκεψη, και ένα σχέδιο φροντίδας που ακολουθείται με συνέπεια. Στην πράξη, δεν χρειάζεται να ξαναλέτε το ιστορικό σας, και μια μικρή αλλαγή στην πίεση ή στο βάρος φαίνεται νωρίς, γιατί υπάρχει σύγκριση με το παρελθόν.
Οι μελέτες συμφωνούν: τα συστήματα υγείας με ισχυρή πρωτοβάθμια φροντίδα έχουν καλύτερα αποτελέσματα με χαμηλότερο κόστος, και η συνέχεια με τον ίδιο γιατρό συνδέεται με λιγότερες επισκέψεις στα επείγοντα, λιγότερες νοσηλείες και χαμηλότερη θνησιμότητα.
Πώς σας βοηθάμε στο ιατρείο
Εκπαιδεύτηκα και εργάστηκα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS), όπου ο γενικός ιατρός είναι η βάση του συστήματος, και είμαι μέλος του RCGP (MRCGP). Σας δέχομαι σε δύο ιατρεία: στα Βριλήσσια (Παύλου Μπακογιάννη 46), για Βριλήσσια, Μελίσσια, Χαλάνδρι, Πεντέλη και Γέρακα, και στον Χολαργό, στο πολυϊατρείο ΙΑΤΡΕΙΣ (Αναστάσεως 59), για Χολαργό, Παπάγου, Αγία Παρασκευή και Ψυχικό. Δείτε περισσότερα για τον γενικό ιατρό στον Χολαργό.
Πέρα από τη γενική φροντίδα, έχω ειδικό ενδιαφέρον στην ιατρική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας (πιστοποίηση SCOPE, με ανάλυση σύστασης σώματος με λιπομετρητή) και στην εμμηνόπαυση (πιστοποίηση British Menopause Society).
Κλείστε ραντεβού αν έχετε ένα σύμπτωμα που επιμένει ή επανέρχεται, αν δεν έχετε κάνει check-up τα τελευταία δύο χρόνια, αν παίρνετε φάρμακα από διαφορετικούς γιατρούς, ή αν θέλετε έναν γιατρό που θα γνωρίζει εσάς και την οικογένειά σας. Τα ραντεβού κλείνονται τηλεφωνικά μέσα από τη σελίδα επικοινωνίας.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζομαι παραπεμπτικό για να δω γενικό ιατρό;
Όχι. Ο γενικός ιατρός είναι το πρώτο σημείο επαφής και μπορείτε να κλείσετε ραντεβού απευθείας.
Μπορεί όλη η οικογένεια να έχει τον ίδιο γενικό ιατρό;
Ναι, και είναι από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της οικογενειακής ιατρικής. Κάθε μέλος έχει τον δικό του φάκελο και το ιατρικό απόρρητο ισχύει για τον καθένα ξεχωριστά.
Κάνετε επισκέψεις στο σπίτι;
Ναι, όταν κάποιος, συνήθως ένας ηλικιωμένος, δεν μπορεί να έρθει στο ιατρείο. Τηλεφωνήστε μας για να το οργανώσουμε.
Ένα σημείωμα από τον γιατρό
Η αγαπημένη μου πλευρά αυτής της δουλειάς είναι ότι γνωρίζω τους ανθρώπους με τα χρόνια, όχι μόνο τις διαγνώσεις τους. Αν δεν έχετε ακόμη έναν γιατρό που να ξέρει όλη την εικόνα, δεν χρειάζεται να περιμένετε να αρρωστήσετε για να τον βρείτε.
Διαβάστε επίσης
- Υπέρταση: τι σημαίνουν οι τιμές της πίεσης και πώς αντιμετωπίζεται
- Παχυσαρκία: τι είναι, γιατί δεν είναι θέμα θέλησης και πώς αντιμετωπίζεται
- Εμμηνόπαυση: συμπτώματα και θεραπεία
Πηγές: Royal College of General Practitioners, Definition of a GP και RCGP Curriculum: Being a GP · American Academy of Family Physicians, Family Medicine, Definition of (2024) και Family Physician Role Definition · WONCA Europe, The European Definition of General Practice / Family Medicine (2023) · World Health Organization, Declaration of Astana on Primary Health Care (2018) · Starfield B, Shi L, Macinko J, Contribution of primary care to health systems and health, Milbank Quarterly (2005) · Pereira Gray DJ et al., Continuity of care with doctors: a matter of life and death? A systematic review, BMJ Open (2018).
Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση. Συγγραφέας: Δρ. Νικόλας Σάιμον-Κουσουρής, Γενικός – Οικογενειακός Ιατρός.
